Salonumuzdaki birkaç bin liralık TV kutusu, yapay zekâ ordusunun askeri olmaya aday. Bu görüş bir bilim kurgu filminden gelmiyor. Claude’un yapımcısı Anthropic’in güvenlik araştırmacıları 12 Ekim’de yayımladıkları çalışmada tam olarak bunu söyledi. Kendini kopyalayabilen bu yeni tür yapay zeka virüsünün yaşayacağı yer uzak bir veri merkezi değil. Televizyonumuz, fırınımız ya da bir buzdolabının anakartı olabilir.
Evdeki Aletlere Daha Dikkatli Bakmak
Evinizde internete bağlı kaç cihazınız var? Televizyon, güvenlik kamerası, robot süpürge, belki fırın. Birçoğu güncelleme almıyor, şifresinin yerini bile bilmiyoruz ve siber saldırıyı önleyecek kadar güvenliğe sahip değil. Bu cihazlar geçmiş yıllarda da siber korsanların saldırılarına maruz kaldı.
Anthropic ise yeni bir soruyu gündeme getirdi. Bu cihazlar YZ’nin yeni evi olabilir mi?
15 TV Kutuluk Bir Deney
Araştırmacılar internetten tanesi 55 dolara 15 markasız TV kutusu satın aldı ve bunları birbirine bağladı. Sonra orta boy bir YZ modelini parçalara bölüp her kutuya birazını yüklediler. Kutular birden tek bir beyin gibi çalışmaya başladı.
Hızlı mıydı? Hayır. Ama sistem çalıştı.
Daha çarpıcı olan sonraki adımdı. Küçük bir YZ modeli, önceden hiç görmediği 9 farklı cihaz türünün 8 tanesine YZ’yi kurmayı başardı. Ardından araştırmacılar dış dünyadan yalıtılmış 8 cihazdan oluşan küçük bir “laboratuvar interneti” kurdu. YZ’yi bunlardan birine bırakıp izlediler. Güçlü model beş denemenin dördünde cihazdan cihaza atlayıp hepsine yayıldı.
Bu testte cihazların kapısı şifrelenmemişti, yani kapı açıktı. Ancak 2016 yılında internetin önemli bir kısmını çökerten Mirai Botneti (Botnet ele geçirilmiş binlerce cihazın tek bir merkezden yönetilip ordu gibi kullanılması anlamına geliyor) cihazlara fabrika şifreleriyle girmişti. Bunlar genelde fabrikadan gelen 1234 ya da admin gibi şifreler. Gerçek dünyada birçok cihazın şifresi sanıldığı kadar sağlam değil.
Bu Neden Sıradan Bir Virüs Değil?
Klasik bir bilgisayar virüsü, tek bir kilide göre uyarlanmış anahtar gibidir. Diğer kapılarda işe yaramaz. YZ solucanı ise bir çilingirdir. Kapıyı inceler, dener, olmazsa başka yol arar.
Louisville Üniversitesi’nden siber güvenlik uzmanı Roman Yampolskiy’ye göre bu solucanlar tanımadıkları cihazlar hakkında akıl yürütür, başarısız olunca strateji değiştirir ve kimse komut vermeden yayılmaya devam edebilir.
Daha ürkütücü olan şey ise kendi kendilerine öğrenmeleri. Deneyde her kopya denediklerini ve yaptıklarını not alıp sonraki kuşağa bıraktı. Hızlandırılmış bir evrim süreci gibi her yeni nesil daha akıllı doğdu. İlk kuşak yeni bir cihaza yerleşmeyi yüzde 45 oranında başarırken, sonraki kuşaklarda bu oran yüzde 84’e kadar çıktı.
İşin en can sıkıcı tarafı ise milyonlarca cihaza yayılmış ve kendine konak yapmış bir YZ’nin fişini çekebileceğimiz tek bir merkezin olmaması.
Ne Zaman Sorun Büyüyecek?
Bugün itibarıyla küçük modeller bu işin tamamını tek başına beceremiyor. Becerebilen model ise TV kutusuna sığmayacak kadar büyük.
Ancak araştırmacılara göre küçük modeller bu hızla gelişmeye devam ederse 2026 sonunda o seviyeye ulaşabilirler. Anthropic CEO’su Dario Amodei de Eylül’de YZ’nin kalıcı bir botnet ile tüm interneti ele geçirebileceğinden söz etmişti.
Bana sorarsanız, son aylarda neredeyse tüm YZ şirketlerinin yavaşlama çağrısı yapması, ileride yaşanabilecek büyük bir internet krizinin faturasından kaçınmak için olabilir. YZ tüm insanlığa büyük bir fatura kestiğinde, bundan sorumlu olan şirket sahipleri “Biz sizi daha önce uyarmıştık” diyebilmek için art arda risk açıklamaları yapıyor olabilir. Umarım ki başımıza büyük felaketler açılmadan YZ’nin gelişimi bilinçli şekilde yavaşlatılır ve regülasyonlar devreye girer.
Şu an için dünya üzerinde bilinen bir YZ solucanı yok. Cihazlara gigabaytlarca dosya taşımak isteyen bir YZ’nin internet sağlayıcılar tarafından fark edilmesi çok muhtemel. Hesaplamaya göre 2 milyondan fazla cihaza bulaşmış bir solucan bile yalnızca 40 kadar güçlü sunucu ekran kartı kadar güç üretebiliyor. Büyük bir YZ şirketinin veri merkezinde bunlardan on binlercesi var. Yani bu oldukça küçük bir güç.
Telefonlarınız için de rahat olabilirsiniz. Güncel ve markalı telefonlar bu konuda çok daha korunaklı.
Dolayısıyla şu an için panik yapacak bir şey yok. Ancak önlemler alınmalı.
Ben Ne Yapabilirim?
- Cihazlarınızın fabrika şifrelerini değiştirin. Modeminiz de buna dahil.
- Kalitesiz, güncelleme almayan, markasız TV kutuları bir numaralı hedef. Bu cihazlardan kaçının.
- Tüm cihazlarınızın güncellemelerini açık tutun.
- Akıllı cihazlarınıza ayrı ağ açın. Modeminizin misafir ağı bu cihazları bilgisayarınızdan ayırır.
- Kullanmadığınız akıllı cihazların fişini çekin. Mesela yıllardır açık duran o eski kameranız.
- Bir cihaz sebepsiz ısınıyor, yavaşlıyor ya da internet kotanız hızla bitiyorsa şüphelenin.
Son Söz
YZ’nin dünyayı ele geçirmesini devasa sunucu salonlarında hayal ettik. Oysa bunun ilk adımı belki bir mutfak fırınından başlayacak. Sessiz, yavaş ve fark edilmeden.
Neyse ki o fırının şifresini değiştirecek kadar zamanımız şimdilik var.
Bir yanıt yazın